PROGRAM REALIZACJI DORADZTWA ZAWODOWEGO

W SZKOLE PODSTAWOWEJ W OGORZELCZYNIE

W ROKU SZKOLNYM 2025/2026

Cel główny

Przygotowanie uczniów szkoły podstawowej do świadomego, odpowiedzialnego i aktywnego kształtowania swojej ścieżki edukacyjno-zawodowej poprzez stopniowe poznawanie własnych zasobów, różnorodności zawodów, rynku pracy i systemu edukacji, rozwijanie zainteresowań oraz kształtowanie pozytywnej postawy wobec pracy i nauki.

Cele szczegółowe

1. Dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych i innych form wychowania przedszkolnego:

   • Wstępne zapoznanie dzieci z różnorodnością zawodów na rynku pracy.

   • Kształtowanie pozytywnego nastawienia do pracy i nauki.

   • Tworzenie sytuacji edukacyjnych sprzyjających odkrywaniu i rozwijaniu zainteresowań oraz pasji.

2. Dla klas I–III szkoły podstawowej:

   • Rozszerzenie wiedzy o różnorodności zawodów i ich roli w życiu człowieka.

   • Kształtowanie proaktywnej postawy wobec edukacji i pracy.

   • Zapewnienie możliwości poznawania i rozwijania indywidualnych zainteresowań i uzdolnień.

3. Dla klas IV–VI szkoły podstawowej:

   • Rozwijanie umiejętności poznawania i oceny własnych zasobów (zainteresowania, mocne strony, zdolności).

   • Zapoznanie uczniów z wybranymi zawodami oraz podstawowymi informacjami o rynku pracy.

   • Wzmacnianie pozytywnej i aktywnej postawy wobec edukacji i pracy.

   • Stwarzanie warunków sprzyjających rozwijaniu zdolności i pasji.

4. Dla klas VII–VIII szkoły podstawowej:

   • Przygotowanie uczniów do odpowiedzialnego planowania kariery edukacyjno-zawodowej.

   • Wspieranie w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych z wykorzystaniem wiedzy o sobie, rynku pracy i systemie edukacji.

   • Kształtowanie umiejętności samodzielnego i świadomego podejmowania decyzji przy wsparciu doradczym.

Oddziały przedszkolne; Klasy 1 - 3

KLASY 4 - 6

KLASY 7- 8

Tematyka zajęć doradztwa zawodowego (10 h w klasie 7 i 10 godzin w klasie 8)

Klasa VII

1. "Poznajemy Zawody: Co Robią Dorośli?" .Uczniowie poznają różnorodne zawody, ich specyfikę oraz jakie umiejętności są w nich ważne. To pierwszy krok do zrozumienia, jak szeroki jest świat pracy.

2. "Moje Mocne Strony – Jakie Mam Talenty? "Zajęcia poświęcone odkrywaniu swoich mocnych stron i talentów. Uczniowie będą analizować, co potrafią najlepiej i jak te umiejętności mogą wpłynąć na przyszły wybór zawodu.

3. "Świat Zawodów: Zawody Przyszłości“. Omówienie zawodów, które zyskują na znaczeniu i będą popularne w przyszłości. Dyskusja na temat wpływu technologii na rynek pracy.

4. "Co lubię robić? Moje zainteresowania a wybór kariery". Uczniowie zastanowią się, jakie są ich zainteresowania i pasje oraz jak mogą one przełożyć się na przyszły zawód.

5. "Jakie są moje wartości? A co ma wartość w pracy?" .Zajęcia na temat wartości osobistych i ich znaczenia przy wyborze zawodu. Uczniowie poznają, jak wartości takie jak pomaganie innym, kreatywność czy stabilność wpływają na satysfakcję z pracy.

6. "Jak wygląda dzień pracy w różnych zawodach?". Symulacje i opisy typowego dnia pracy w różnych zawodach, co pozwala uczniom lepiej zrozumieć, na czym polega codzienna praca w danym zawodzie.

7. "Jak wybrać szkołę średnią?". Przegląd różnych typów szkół średnich (licea, technika, szkoły branżowe) oraz jakie możliwości edukacyjne zawodowe oferują. Uczniowie dowiedzą się, jakie kierunki mogą wybrać po ukończeniu szkoły podstawowej.

8. "Planuję swoją ścieżkę edukacyjną i zawodową". Ćwiczenia z planowania przyszłości – od wyboru szkoły średniej po dalsze kroki w edukacji i karierze. Uczniowie tworzą swoje pierwsze plany rozwoju zawodowego.

9. "Umiejętności miękkie: Co to takiego i dlaczego są ważne?". Zajęciao umiejętnościach miękkich, takich jak komunikacja, praca w zespole, radzenie sobie ze stresem, które są kluczowe w każdym zawodzie.

10. "Wizyty w świecie zawodów – spotkania z praktykami". Organizowanie spotkań
    z przedstawicielami różnych zawodów, którzy opowiedzą o swojej pracy, ścieżce kariery
    i odpowiedzą na pytania uczniów.

Klasa VIII

1. "Jak wybrać najlepszą szkołę średnią dla siebie?". Omówienie różnych typów szkół średnich , które najczęściej wybiera młodzież z naszej szkoły (licea, technika, szkoły branżowe) oraz kryteriów, które warto wziąć pod uwagę przy ich wyborze, takich jak zainteresowania, poziom trudności, i dalsze możliwości edukacyjne.

2. "Szkolnictwo branżowe – które zawody będą zawodami przyszłości?". Dyskusja na temat zawodów, które będą zyskiwać na znaczeniu w przyszłości. Uczniowie poznają branże, które rozwijają się najszybciej Szczegółowe omówienie najczęściej wybieranych zawodów w szkołach branżowych.

3. Technikum – dobre przygotowanie do pracy i dalszej nauki. Uczniowie dokładnie poznają zawody, które są realizowane przez Technika.

4. Szkoły policealne - dobry wybór nawet bez matury. Szczegółowe omówienie zawodów ,których kształcenia odbywa się w szkołach policealnych.

5. "Umiejętności poruszania się po rynku pracy ". Zajęcia poświęcone rozwijaniu umiejętności prowadzenia rozmowy z pracodawcą, przygotowywania dokumentów aplikacyjnych

6. "Testy i narzędzia do samooceny – Bilans kompetencji zawodowych". Przeprowadzanie testów samooceny i analiz osobowości, które pomogą uczniom lepiej zrozumieć swoje predyspozycje i mocne strony, a tym samym lepiej dobrać ścieżkę edukacyjną i zawodową.

7. "Planowanie kariery – Jak postawić pierwszy krok?". Praktyczne ćwiczenia
   z planowania kariery zawodowej. Uczniowie tworzą własny plan ścieżki zawodowej, uwzględniając swoje zainteresowania, umiejętności i cele.

8. "Spotkania z praktykami – Jak wygląda praca w rzeczywistości?". Organizacja spotkań z profesjonalistami z różnych dziedzin, którzy podzielą się swoimi doświadczeniami zawodowymi, opowiedzą o swojej drodze edukacyjnej oraz odpowiedzą na pytania uczniów.

9. "Sztuka podejmowania decyzji – Jak wybrać mądrze?". Zajęcia dotyczące technik podejmowania decyzji, które pomogą uczniom w wyborze szkoły średniej i dalszej ścieżki edukacyjnej. Uczniowie nauczą się, jak analizować różne opcje i podejmować świadome decyzje.

10. "Rynek pracy w Polsce i na świecie – Co warto wiedzieć?". Przegląd aktualnych trendów na rynku pracy w Polsce i za granicą, z uwzględnieniem globalizacji, automatyzacji i rosnącej roli technologii. Uczniowie dowiedzą się, które zawody są poszukiwane i jak przygotować się do wejścia na rynek pracy. ( spotkania z zaproszonymi przedstawicielami Urzędu Pracy, Agencji Zatrudnienia lub rekrutera z branży HR, który przedstawi wymagania współczesnych pracodawców na konkretnych stanowiskach pracy.

Działania skierowane do Rodziców uczniów

Działania skierowane do Nauczycieli

Osoby odpowiedzialne za realizację Programu:

W szkole w realizację działań związanych z orientacją zawodową, doradztwem zawodowym zaangażowani są wszyscy członkowie rady pedagogicznej: dyrektor, nauczyciele wychowawcy, nauczyciele, specjaliści (m.in. pedagog, psycholog, doradca zawodowy), nauczyciele-wychowawcy świetlicy szkolnej, internatu, nauczyciel-bibliotekarz oraz pielęgniarka szkolna.

Dyrektor:

• odpowiada za organizację działań związanych z doradztwem zawodowym;

• współpracuje z doradcą zawodowym w celu realizacji programu;

• wspiera kontakty pomiędzy uczestnikami procesu orientacji zawodowej oraz doradztwa zawodowego w szkole a instytucjami zewnętrznymi;

• zapewnia warunki do realizowania w szkole zajęć orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego;

• organizuje w szkole wspomaganie realizacji działań z zakresu orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego poprzez planowanie i przeprowadzanie działań mających na celu poprawę jakości pracy placówki w tym obszarze.

Doradca zawodowy:

• systematycznie diagnozuje zapotrzebowania uczniów na działania związane z realizacją doradztwa zawodowego

• opracowuje we współpracy z innymi nauczycielami, w tym nauczycielami wychowawcami opiekującymi się oddziałami, psychologami lub pedagogami, Program Realizacji Doradztwa Zawodowego, uwzględniający wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego oraz koordynuje jego realizację;

• wspiera nauczycieli, w tym nauczycieli wychowawców opiekujących się oddziałami, psychologów lub pedagogów, w zakresie realizacji działań określonych w programie realizacji doradztwa zawodowego, uwzględniającym wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego;

• koordynuje działalność informacyjno-doradczą realizowaną przez szkołę, w tym gromadzenie, aktualizowanie i udostępnianie informacji edukacyjnych i zawodowych właściwych dla danego poziomu kształcenia;

• realizuje działania wynikające z programu realizacji doradztwa zawodowego, uwzględniającego wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego.

Wychowawcy:

• włączają do swoich planów wychowawczo-profilaktycznych zagadnienia z zakresu orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego;

• włączają treści z zakresu orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego w prowadzone przez siebie zajęcia dla uczniów;

• wskazują uczniom specjalistów, którzy mogą udzielać wsparcia w planowaniu kariery zawodowej;

• współpracują z rodzicami w zakresie planowania ścieżki kariery edukacyjno-zawodowej ich dzieci;

Nauczyciele:

• współpracują z wychowawcami klas w zakresie realizowania zajęć orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego dla uczniów;

• włączają treści z zakresu orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego w prowadzone przez siebie zajęcia dla uczniów;

• przygotowują uczniów do udziału w konkursach np. zawodoznawczych;

• współpracują z doradcą zawodowym oraz innymi nauczycielami i specjalistami w zakresie realizacji działań związanych

z doradztwem zawodowym.

Specjaliści:

• określają mocne strony, predyspozycje, zainteresowania i uzdolnienia uczniów;

• włączają treści z zakresu orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego w prowadzone przez siebie zajęcia dla uczniów;

• współpracują z wychowawcami klas w ramach realizowania działań z zakresu orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego dla uczniów;

• włączają się w proces podejmowania przez uczniów decyzji edukacyjnych
  i zawodowych (informacje dotyczące ucznia wynikające z pracy specjalisty);

• współpracują z doradcą zawodowym oraz innymi nauczycielami i specjalistami w zakresie realizacji działań związanych z doradztwem zawodowym.

Nauczyciele-wychowawcy w świetlicy szkolnej:

• włączają w zajęcia realizowane w świetlicy szkolnej treści z zakresu orientacji zawodowej, doradztwa zawodowego;

• udzielają uczniom informacji o możliwościach korzystania z usług doradcy zawodowego.

Nauczyciel-bibliotekarz:

• współpracuje z doradcą zawodowym oraz innymi nauczycielami i specjalistami w zakresie realizacji działań związanych z doradztwem zawodowym;

• opracowuje, aktualizuje i udostępnia zasoby dotyczące doradztwa zawodowego;

• włącza się w organizowane przez szkołę i instytucje zewnętrzne wydarzenia z zakresu doradztwa zawodowego.

Pielęgniarka szkolna:

• współpracuje z doradcą zawodowym oraz nauczycielami i specjalistami w zakresie realizacji działań związanych z doradztwem zawodowym;

• udziela informacji o kwestiach zdrowotnych ważnych w kontekście zawodów wybieranych przez uczniów;

• organizuje dla uczniów spotkania dotyczące dbania o zdrowie i bezpieczeństwo oraz kształtowania właściwych nawyków – adekwatnych do zawodów wybieranych przez uczniów.

Warunki i sposoby realizacji Programu

Doradztwo zawodowe w naszej szkole jest realizowane:

• podczas obowiązkowych zajęć edukacyjnych i podczas godzin wychowawczych

• podczas zajęć z zakresu doradztwa zawodowego wynikających z ramowych planów nauczania, które są prowadzone przez doradcę zawodowego w wyznaczonej liczbie godzin wynikającej z ramowych planów nauczania zgodnie z przewidzianymi treściami programowymi podczas doraźnych zastępstw

• podczas grupowych spotkań z przedstawicielami Młodzieżowego Centrum Kariery

• podczas wycieczek zawodoznawczych

• podczas pracy indywidualnej – doradcy zawodowego

• w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej

• bieżącą pracę z uczniami przez wspomaganie uczniów w wyborze kierunku kształcenia
  i zawodu prowadzoną przez nauczycieli, nauczycieli wychowawców i specjalistów

• zintegrowane działania nauczycieli i specjalistów tj. pozostałe działania związane z doradztwem zawodowym realizowane w szkole i poza nią - zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu.

Miejsce realizacji poszczególnych zajęć:

• zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego,

• godziny wychowawcze,

• zastępstwa,

• zajęcia pozalekcyjne,

• grupowe spotkania z zaproszonymi gośćmi,

• wycieczki,

Metody i formy realizacji działań z zakresu doradztwa zawodowego

Działania realizowane będą z wykorzystaniem następujących metod i form pracy z uczniami:

ankieta, praca w grupie, dyskusja, plakat, gazetka, praca w parach, pogadanka, prezentacja, mini wykład, skojarzenia, testy, kwestionariusze, burza mózgów, symulacje, warsztaty, praca z materiałami źródłowymi,, udział w dniach otwartych szkół, spotkania z przedstawicielami zawodów, udział w targach szkół ponadpodstawowych, wizyty w zakładach pracy, przedsięwzięcia typu dni kariery, dni przedsiębiorczości itp.

Ewaluacja Programu Realizacji Doradztwa Zawodowego w Szkole Podstawowej

Działania związane z realizacją programu doradztwa zawodowego monitorowane będą na bieżąco, natomiast ewaluacja programu nastąpi na koniec roku szkolnego.

Zajęcia z doradztwa zawodowego mają na celu wspieranie uczniów w świadomym planowaniu kariery oraz podejmowaniu trafnych decyzji edukacyjno-zawodowych. W związku z tym nie stosuje się tradycyjnego oceniania, a nacisk kładzie się na autorefleksję, samoocenę oraz analizę postępów ucznia.

Dodatkowo:

Na początku roku szkolnego, w klasie pierwszej, w każdej klasie zostanie przeprowadzona ankieta diagnostyczna, której celem będzie rozpoznanie potrzeb, oczekiwań oraz poziomu wiedzy uczniów w zakresie planowania ścieżki edukacyjno-zawodowej. Wyniki posłużą do dostosowania treści i form pracy doradcy do realnych potrzeb danej grupy.

Na zakończenie cyklu zajęć uczniowie wypełnią ankietę ewaluacyjną, pozwalającą ocenić efektywność działań doradczych i stopień osiągnięcia założonych celów.

Stosowane formy weryfikacji efektów:

• Pytania ewaluacyjne – zadawane po zajęciach, służące zebraniu informacji zwrotnej od uczniów na temat przydatności i jakości zajęć.

• Zdania niedokończone – forma pobudzająca uczniów do refleksji nad własnym rozwojem, decyzjami i procesem planowania kariery.

• Efekty pracy uczniów – m.in. plan kariery, portfolio, dokumenty aplikacyjne, ćwiczenia indywidualne i grupowe.

• Indywidualny Plan Kariery (IPK) – dokument tworzony przez ucznia, zawierający jasno określone cele edukacyjno-zawodowe oraz konkretne działania prowadzące do ich realizacji.

Opracowała:

mgr Marta Starczyńska

Doradca zawodowy